Veel Joodse studenten en medewerkers ervaren nog steeds onveiligheid in het hoger onderwijs. Dat concludeert de Taskforce Antisemitismebestrijding in het vandaag verschenen rapport Gevangen in Vrijheden, met daarin elf voorstellen om de veiligheid te vergroten.

De Taskforce werd een jaar geleden door het kabinet ingesteld met de opdracht om voorstellen te doen voor de veiligheid van Joodse studenten in het hoger onderwijs en voor de algemene veiligheid op stations tijdens sit-in-demonstraties. De Taskforce bestaat uit tien leden, onder wie de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB). Voor het rapport sprak de Taskforce met meer dan 120 betrokkenen, waaronder actievoerders, experts, bestuurders en ervaringsdeskundigen.

Veiligheid Joodse studenten onder druk

Campussen en stations zijn (opnieuw) belangrijke locaties voor demonstraties. Voor eigenaren en gebruikers is vaak niet duidelijk welke regels gelden. Joodse studenten en medewerkers krijgen te maken met incidenten, intimidatie en een vijandige sfeer. Bij protesten ziet de Taskforce geregeld verhuld antisemitisme, vaak via antizionistische uitingen die als ‘hondenfluitje’ functioneren. Sommige studenten en medewerkers verbergen hun Joodse identiteit of blijven weg van de campus.

De Taskforce laat zien dat er binnen de huidige wet meer mogelijk is dan soms wordt gedacht. Kwetsende of intimiderende uitingen kunnen sneller worden verwijderd en bij grensoverschrijdend gedrag moet actiever worden opgetreden.

Betere monitoring en zicht op sociale veiligheid

De Taskforce vraagt onderwijsinstellingen om beter zicht te krijgen op de sociale veiligheid van Joodse studenten en medewerkers. Antisemitisme moet hierbij expliciet worden meegenomen. De resultaten van monitoring dienen transparant te worden gedeeld, zodat ontwikkelingen zichtbaar worden en beleidsaanpassingen tijdig kunnen worden doorgevoerd.

Daarnaast adviseert de Taskforce om – waar passend en met steun van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap – campagnes tegen discriminatie en haat te organiseren binnen het hoger onderwijs. Dit draagt bij aan een veilige, inclusieve omgeving en vergroot de bewustwording.

Versterking van kennis over Joods leven

Volgens de Taskforce moeten rijksoverheid, gemeenten en hoger onderwijsinstellingen investeren in kennis over Joods leven en antisemitisme. Dat betreft onder meer het op peil houden van academische expertise, zoals Joodse Studies, en het bevorderen van kennis over Joods leven in het hoger onderwijs.

Onderdeel van bredere strategie

De Taskforce maakt onderdeel uit van de bredere Strategie Bestrijding Antisemitisme, waarin zowel het tegengaan van Jodenhaat als de versterking van Joods leven centraal staan. De NCAB blijft de komende tijd intensief betrokken bij de uitwerking van de maatregelen.