Hoe groot is antisemitisme in Nederland?
Titel: Wat is antisemitisme en hoe herken je het?
Voice-over:
Wat weet jij over antisemitisme? In deze videoreeks geven we antwoord op veelgestelde vragen.
Beeldbeschrijving:
Camera beweegt naar rechts; meerdere video-thumbnails komen voorbij.
Voice-over:
Zoals: wat is antisemitisme en hoe herken je het?
Beeldbeschrijving:
De titelslide. Rijkslint: Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding, Ministerie van Justitie en Veiligheid.
Voice-over:
Antisemitisme betekent: haat tegen iemand, alleen omdat die persoon Joods is.
Beeldbeschrijving:
Drie Joodse mensen in een spotlight, omgeven door duisternis. Vanuit het donker verschijnen explosieve spraakwolken, gecensureerde beledigingen en een wijzende vinger.
Voice-over:
Het is een vorm van haat die gebaseerd is op vooroordelen en stereotyperingen. En dat uit zich op verschillende manieren.
Beeldbeschrijving:
Camera pant door het duister met iconen voor geld, neus, macht, enzovoort.
Voice-over:
Fysiek…
Beeldbeschrijving:
Joods restaurant HaCarmel met ingeslagen ruiten.
Voice-over:
Online…
Beeldbeschrijving:
Video over een Joodse herdenking met daaronder gecensureerde haatberichten.
Voice-over:
en verbaal. Soms is het heel duidelijk…
Beeldbeschrijving:
Silhouet van een persoon met een spraakwolk waarin een marionet te zien is.
Voice-over:
soms is het subtieler.
Beeldbeschrijving:
Hand met telefoon waarop een groepsapp openstaat; gedeelde foto van een orthodoxe Jood met geld en lachende emoji’s.
Voice-over:
Zie of ervaar je antisemitisme, in welke vorm dan ook?
Beeldbeschrijving:
Joodse vrouw die wordt geïntimideerd.
Voice-over:
Zeg er wat van, als het kan.
Beeldbeschrijving:
Uitzoomen; iemand aanschouwt de situatie.
Voice-over:
En meld het altijd.
Beeldbeschrijving:
De getuige belt.
Voice-over:
Op NCAB.nl zie je waar je terecht kunt.
Beeldbeschrijving:
Laptop met de NCAB-website in beeld.
Voice-over:
Zo dragen we allemaal bij aan een samenleving zonder haat.
Beeldbeschrijving:
Dezelfde Joodse mensen als eerder, dit keer zonder haatsymbolen.
Voice-over:
Meer weten? Kijk op ncab.nl voor meer informatie én voor de andere video’s in de reeks.
Beeldbeschrijving:
Rijkslint: Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding, Ministerie van Justitie en Veiligheid.
Er zijn in Nederland verschillende organisaties die meldingen van antisemitisme registreren.
Jaarlijks rapport van alle meldingen bij de Politie en antidiscriminatievoorzieningen
De Nationale Politie en antidiscriminatievoorzieningen rapporteren jaarlijks in april over het jaar ervoor. In deze analyse zijn daarnaast gegevens opgenomen van andere organisaties die discriminatiemeldingen registreren: het meldpunt voor discriminatie op het internet (Meld.Online Discriminatie), het College voor de Rechten van de Mens, de Nationale ombudsman en de Kinderombudsman.
De politie registreerde in 2025 867 gevallen van antisemitisme, evenveel als het jaar daarvoor. Dat blijkt uit nieuwe cijfers. Het aantal meldingen is daarmee zorgwekkend hoog gebleven ten opzichte van 2024, namelijk 880. Als we kijken naar het type registraties in 2025 dan zien we een daling in het aantal meldingen van gewelddadig antisemitisme, 34 ten opzichte van 42 in 2024. Tegelijkertijd registreerde de politie in 2025 een stijging in het aantal antisemitisme bedreigingen 93, ten opzichte van de 88 in 2024.
Jaarlijks rapport van het Openbaar Ministerie over strafbare discriminatie
Het Openbaar Ministerie (OM) rapporteert in Strafbare Discriminatie in Beeld ieder jaar in april over de aard en omvang van antisemitisme en andere vormen van discriminatie die in het voorgaande jaar bij het OM zijn geregistreerd. Het OM behandelt alleen de vormen van discriminatie die strafbaar gesteld zijn in het Wetboek van Strafrecht. Hieronder vallen twee soorten feiten: feiten die specifiek gaan over discriminatie (specifieke discriminatiefeiten) en andere feiten, zoals mishandeling, waarbij een discriminatieaspect meespeelt (ook wel codis-feiten genoemd: commune feiten met een discriminatieaspect).
Het OM registreerde in 2025 bij 26 procent van de discriminatiefeiten de discriminatiegrond antisemitisme, ten opzichte van 37 procent van de feiten in 2024, zo blijkt uit hun jaarlijkse rapport. Deze daling ten opzichte van 2024 komt door het hoge aantal voetbalzaken met antisemitisch karakter in dat jaar. Verhoudingsgewijs hebben veel van de door het OM geregistreerde discriminatiefeiten antisemitisme als grondslag.
Centrum Informatie en Documentatie Antisemitisme
Belangenorganisatie Centrum Informatie en Documentatie Antisemitisme (CIDI) brengt ieder jaar de Monitor Antisemitische Incidenten uit. Het aantal meldingen van antisemitisme bij het CIDI is in 2024 met 11% toegenomen ten opzichte van het jaar daarvoor.
Verschillende taken, verschillende cijfers
De cijfers van de verschillende organisaties verschillen van elkaar omdat de taken en doelstellingen van de organisaties verschillen. De Politie registreert meldingen en aangiftes van antisemitisme en legt deze voor aan het OM. Het OM brengt zaken voor de rechter ter vervolging van antisemitisme, geuit door individuen en organisaties. Het CIDI ontvangt meldingen van antisemitische incidenten die niet of niet allemaal bij de Politie belanden.
Andere organisaties
Naast deze jaarlijkse rapportages op basis van meldingen zijn er verschillende andere organisaties die onderzoek doen naar antisemitisme in Nederland en daarbuiten, zoals de Anne Frank Stichting en het Fundamental Rights Agency (FRA) van de EU.
Onder het kopje Onderzoek naar antisemitisme staat meer over de onderzoeksagenda van de NCAB.nl.